Birçok ebeveyn aynı cümleyi kuruyor. “Dikkatini verse yapacak.” Çünkü dışarıdan bakınca gerçekten öyle görünüyor. Çocuk bazen doğru yapıyor, bazen tamamen dağılıyor. Bir gün yapabildiğini ertesi gün yapamıyor. Bu yüzden sorun dikkat gibi yorumlanıyor.
Ama ya mesele dikkat değilse?
İşte her şeyi değiştiren nokta tam burası.
Çünkü bazı çocuklar aslında odaklanamıyor değildir. Sorun, odaklandıkları bilgiyi işleyememeleridir. Yani dikkat vardır ama süreç doğru çalışmıyordur.
Bu yüzden bazı çocuklarda şunu görürsün:
- Dinler ama uygulayamaz
- Bildiği halde yanlış yapar
- Başlar ama sürdüremez
- Öğrendiğini kısa sürede kaybeder
Bunların hepsi dışarıdan farklı problemler gibi görünür. Ama çoğu zaman kök aynı yerdedir. Bilginin işlenme biçimi.
Burada en büyük hata çocuğu sürekli dikkat üzerinden değerlendirmektir. Daha dikkatli olması söylenir, daha çok odaklanması beklenir, hatta bazen kapasitesinden şüphe edilir. Oysa sorun dikkat değilse, bütün yaklaşım yanlış yere kurulmuş olur.
Şunu net görelim. Bir çocuk bazen yapabiliyorsa, aslında kapasite vardır. Sorun o kapasitenin sürdürülebilir şekilde kullanılamamasıdır.
Yani mesele “yapabiliyor mu?” değil,
“neden aynı şekilde devam ettiremiyor?” sorusudur.
Bu fark görülmediğinde çocuk sürekli yanlış yerden zorlanır. Daha fazla tekrar yapılır, daha fazla çalışma yüklenir ama sonuç yine değişmez. Çünkü problem miktar değil, sistemdir.
Ve burada yanlış yolu kapatmak gerekiyor. Bu durum sadece daha fazla dikkat vermeyle çözülmez. Daha fazla çalışmak da tek başına çözüm değildir.
Çünkü sorun, bilginin nerede dağıldığını görememektir.
Bu yüzden süreç ölçülmek zorundadır.
Applexia çocuğun sadece sonucuna bakmaz. Bilgiyi nasıl işlediğini, nerede koptuğunu ve hangi aşamada sürecin dağıldığını görünür hale getirir. Böylece tahmin ortadan kalkar ve gelişim rastgele değil, yönlü hale gelir.
Gerçek değişim de tam burada başlar.
Eğer çocuğunuz bazen yapıyor ama sürdüremiyorsa, bildiği halde yanlış yapıyorsa ya da sürekli aynı döngüye giriyorsa, sorun dikkat olmayabilir.
Sorun, bilginin nasıl işlendiği olabilir.
Ve bu görüldüğünde, yaklaşım tamamen değişir.