Hiç şöyle bir şey yaşadınız mı? Çocuğunuz soruyu okuyor, hatta size ne istediğini anlatabiliyor. “Bunu istiyor” diyor. Ama çözmeye başladığında yanlış yapıyor.
Bu durum genelde şöyle yorumlanır: dikkatsiz, acele ediyor ya da tam anlamamış. Ama çoğu zaman mesele bu değildir.
Aslında çocuk soruyu anlıyor. Sorun, anladığı şeyi doğru şekilde işleyip sonuca götürememesi. Çünkü anlamak, sürecin sadece ilk adımıdır. Asıl mesele, o bilgiyi adım adım doğru şekilde kullanabilmektir.
Bir soruyu çözmek için beyin şu süreci yürütür:
- soruyu anlar
- bilgiyi seçer
- doğru sıraya koyar
- işlemi uygular
Bu zincirin bir yerinde kopma olursa, çocuk soruyu doğru anlar ama yanlış sonuca gider.
Bu yüzden bazı çocuklar:
- soruyu açıklar ama yanlış çözer
- doğru yerden başlar ama hatalı ilerler
- sonucu bulamaz ama nerede hata yaptığını da göremez
Yani sorun anlamamak değil.
Sorun, işlem sürecini doğru yönetememek.
Burada yapılan en büyük hata şu: daha fazla soru çözdürmek. Daha çok pratik yaptıkça düzeleceği düşünülür. Ama eğer işlem hatalıysa, tekrar sadece hatayı güçlendirir.
Çocuk her seferinde aynı noktada takılır çünkü aynı şekilde işlemeye devam eder.
Bunu şöyle düşün. Yol doğru ama direksiyon yanlış. Ne kadar ilerlersen ilerle, yanlış yere gidersin.
Bu yüzden bazı çocuklar:
- çok çalışır ama aynı hataları yapar
- bildiği konularda bile yanlış yapar
- sınavda performans gösteremez
Bu bir dikkat problemi değil. Bu, işlem yönetimi problemidir.
Bu sürecin nerede koptuğunu görmek kritik fark yaratır. Hangi adımda hata oluyor, hangi geçişte kayıp yaşanıyor, hangi bilgi yanlış kullanılıyor… bu netleşmeden yapılan her şey tahmin olur.
Ve tahminle ilerleme olmaz.
Bu yüzden bazı sistemler, çocuğun sadece ne bildiğine değil, bilgiyi nasıl kullandığına odaklanır. Süreci analiz eder, hatanın oluştuğu noktayı bulur ve işlem akışını yeniden düzenler.
Böylece çocuk sadece anlamaz.
Doğru sonuca ulaşmaya başlar.
Şunu net söyleyelim. Bir çocuk soruyu anlıyorsa ama yanlış yapıyorsa, bu kapasite problemi değildir. Çoğu zaman süreç doğru çalışmıyordur.
Ve süreç değiştiğinde, sonuç da değişir.
Eğer çocuğunuz:
- Soruyu anlıyor ama yanlış yapıyorsa
- Doğru başladığı halde hatalı bitiriyorsa
- Nerede hata yaptığını fark edemiyorsa
Sorun dikkat değil.
Sorun, işlem süreci.
Ve bu değiştirilebilir.